Azo ti Chine ayeke te amidon ti gunda ti lotus, mbeni kobe so ayeke mû ngangu na zo, na Chine teti angu saki mingi. A lingbi ti wara tongo nda ni na ngoi ti Kodoro-togbia ti Tang. Na lege ti “Compendium ti Materia Médica teti yorö ti kaïngo kobela”, a fâ yâ ti gunda ti lotus awe ti ga poudre ti tene a te ni. Na ngoi ti Kodoro-togbia ti Song, na lege ti guengo na li ni ti senda-ye ti fango yaka nga na fango akeke ti lotus na ndo kue, yeke yeke amidon ti akeke ti lotus alondo na mbeni yorö so azo ayeke sala kusala na ni ti ga mbeni ye so agbia ayeke mû ti futa na ni. “Dongjing Menghualu” ayeke na anzene nzene tënë na ndo ti soupe ti amidon ti gunda ti lotus so a kä ni na yâ ti ada ti nyongo thé na Bianliang, so afa so azo aye ni mingi na ngoi ti komandema ti Song ti Mbongo.
Azo ti kodoro ti Ming na ti Qing ayeke lani akota ngoi so a leke ti sara kua na amidon ti gunda ti lotus. Na ngoi ti komandema ti Ming, Li Shizhen asû na mbeti nzoni ti kaïngo kobela ti amidon ti gunda ti lotus na yâ ti mbeti ti lo “Compendium of Materia Medica,” na lo fa ni tongana “ye so ayeke mû ngangu na tere ti zo nga ayeke mû kobe na yingo, ayeke kono ngangu nga na ngangu, nga ayeke sava akobela kue.” A-cuisine ti akota zo ti kodoro ti Qing ague na li ni ti sala kusala na amidon ti gunda ti lotus juska na nda ni, na ala leke kode ti salango ye ti akotara ti “salango kusala na wâ ota na ti sala si ngu ahule ota”, na warango amidon ti gunda ti lotus so ayeke polele tongana cristal-so a lingbi ti te ni hio. Ndali ti so akeke ti lotus ayeke mingi, yeke yeke Suzhou, Hangzhou nga na ambeni ndo nde aleke ambeni ekole so ayeke nde ti lekengo na amidon ti akeke ti lotus. A zia même na mbeti amidon ti gunda ti lotus ti Lac Ouest tongana mbeni ye ti futango na ngoi ti komandema ti Qianlong.
Ti sala na amidon ti gunda ti lotus na lege ti ngobo ti salango ye ahunda ti sala aye ahon bale-oko, so na popo ni a yeke wara sorongo gunda ti lotus, ziango ni na yâ ti pupu, ziango ni na sese nga na ziango pupu na yâ ni. A yeke sara amidon ti gunda ti lotus so ayeke nzoni mingi na lege ti angbene gunda ti lotus so a fâ ni na ngoi ti solstice ti hiver. Na peko ti so a yôro ni na yâ ti ngu so ayeke nzoni ti zi astringence ni, a yeke pete ni fani mingi na lege ti mbeni moulin ti tênë ti wara mbeni bongo, so na pekoni a yeke filtré ni na a yeke zia ni fani mingi ti wara amidon ti gunda ti lotus so ayeke nzoni mingi. Kode ti giriri so ayeke bata nzoni mingi atênë tongana fer na calcium, nga na ambeni ye so ayeke sala kusala tongana mucine, so ayeke na yâ ti gunda ti lotus. Na ngoi ti e, guengo na li ni ti senda-ye ti lekengo kobe asala si afini ye asigigi tongana amidon ti gunda ti lotus so a sala ni hio, me a ngbâ lakue ti bâ amidon ti gunda ti lotus so a sala ni na maboko ti kodoro ni mingi teti so a yeke nzoni-kue.
Teti so a yeke mbeni kota mbage ti salango ye ti azo ti Chine, amidon ti gunda ti lotus afa gi pëpe ndara ti fango yaka ti agbata ti ngu ti Jiangnan, me a fa nga ndara ti azo ti Chine na ndo batango seni, na gbotongo lê na ndo ndo so akode ti kaïngo kobela na kobe alondo dä. Laso, kobe ti kodoro so amû ndo na Asie ti Mbongo-do, na Europe nga na Amerika, na a ga mbeni kota fä ti ngobo ti salango ye ti azo ti Chine. Na yâ ti aye ti ngoi ti e so ayeke tambela hio mingi, amidon ti gunda ti lotus angbâ lakue ti mû kobe na azo nga na go ti ala na lege ti anzoni kobe so ayeke mû maboko na ala nga na akota ye ti ngobo ti salango ye ti ala.
